وَاسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ ۚ وَإِنَّهَا لَکَبِیرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخَاشِعِینَ
میفرماید: معنای کلی آیه اینست که از صبر و صلاة استعانت بجویید. بهدرستی که آن دو (صبر و صلاة) بسیار بزرگ و دشوار است، بهجز برای خاشعین.
نکتهی اصلی این آیه، فصل مشترک سه کلمهی «صبر»، «صلاة» و «خاشعین» میباشد. کلمهی «خاشعین» فصل مشترک صبر و صلاة است. خاشعینِ (صبر و صلاة) یعنی خاشعین هستند که میتوانند صبر کنند.
اگر از خاشعین باشید، میتوانید دو رکعت نماز را با صبر بخوانید که مورد قبول واقع شود و این نماز ساختار ژنتیکی انسان را تغییر میدهد.
به قلب خاشع میگویند، و به جسد خاضع میگویند. در نماز باید هم خضوع و هم خشوع باشد.
خضوع در نماز، آداب ظاهری بهجا آوردنِ نماز است که با بدن انسان انجام میشود، اما خشوع، قلبی و باطنی است. انسان باید دلش خاشع باشد، و کسی که دلش خاشع باشد، در کلامش هم با نرمی و آرامش تبلور مییابد.
انسان باید با قلبش نماز بهجا آورد و با رجوع به قلبش و یافتن رسول درونی خود، صبر پیشه کند و از عجلهکردن بپرهیزد.
اگر صبر کنیم، معنای حکمت و معجزه و معنای حقیقی صلاة را درمییابیم.
إنشاءالله بتوانیم با قلبمان (و نه از روی تکلیف) نماز بهجا آوریم و با قلبمان صبر کنیم.
خداوند در سورهی مؤمنون میفرماید: مؤمنون کسانی هستند که خشوع دارند.
